Bölüm 5 — Konu 20: HTTP İstekleri (`http` / `dio` Paketleri)

Bu derste, uygulamanı gerçek bir API'ye bağlayacaksın — Bölüm 5 Konu 18'de simüle ettiğimiz "sahte gecikme"leri, artık gerçek ağ istekleriyle değiştireceğiz.

#Paketi Ekleme — Dart Bölüm 12'yi Hatırlama

flutter pub add http

Bu, Dart Bölüm 12 Konu 53'te öğrendiğimiz dart pub add'in birebir aynısı — Flutter projelerinde de aynı komut (flutter pub add, dart pub add'in Flutter'a özel bir sarmalayıcısıdır) kullanılır.

#Basit Bir GET İsteği

import 'package:http/http.dart' as http;
import 'dart:convert';

Future<void> veriGetir() async {
  final response = await http.get(
    Uri.parse('https://jsonplaceholder.typicode.com/posts/1'),
  );

  if (response.statusCode == 200) {
    print('Başarılı: ${response.body}');
  } else {
    print('Hata: ${response.statusCode}');
  }
}

import 'package:http/http.dart' as http; — Dart Bölüm 12 Konu 54'te öğrendiğimiz as ile isim çakışmasını önleme kalıbı burada standart bir pratik olarak kullanılıyor. http.get(...), Bölüm 5 Konu 18'de öğrendiğimiz Future<String> mantığına tamamen benzer bir Future<Response> döndürür — await ile bekliyoruz.

response.statusCode — HTTP protokolünün durum kodları (200 başarılı, 404 bulunamadı, 500 sunucu hatası gibi). Bu, Dart Bölüm 3'te öğrendiğimiz switch/if-else ile kontrol edilebilecek bir değerdir.

#JSON Parse Etme — dart:convert

import 'dart:convert';

Future<void> veriGetir() async {
  final response = await http.get(Uri.parse('https://jsonplaceholder.typicode.com/posts/1'));

  if (response.statusCode == 200) {
    final Map<String, dynamic> veri = jsonDecode(response.body);
    print(veri['title']); // JSON içindeki 'title' alanına erişim
  }
}

jsonDecode(), bir JSON string'ini, Dart Bölüm 4'te öğrendiğimiz Map<String, dynamic> (veya List<dynamic>, eğer JSON bir dizi ise) yapısına çevirir. Bölüm 4 Konu 18'de "JSON gibi karışık tipli verilerle çalışırken dynamic meşru bir kullanım alanıdır" demiştik — işte tam olarak bu senaryo.

#Bunu FutureBuilder ile Ekrana Bağlamak

class GonderiEkrani extends StatefulWidget {
  const GonderiEkrani({super.key});

  @override
  State<GonderiEkrani> createState() => _GonderiEkraniState();
}

class _GonderiEkraniState extends State<GonderiEkrani> {
  late final Future<Map<String, dynamic>> _gonderiFuture; // Bölüm 5 Konu 18'deki kalıp!

  @override
  void initState() {
    super.initState();
    _gonderiFuture = _gonderiGetir();
  }

  Future<Map<String, dynamic>> _gonderiGetir() async {
    final response = await http.get(
      Uri.parse('https://jsonplaceholder.typicode.com/posts/1'),
    );
    if (response.statusCode == 200) {
      return jsonDecode(response.body);
    } else {
      throw Exception('Veri alınamadı: ${response.statusCode}'); // Dart Bölüm 8'i hatırla
    }
  }

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    return Scaffold(
      appBar: AppBar(title: Text('Gönderi')),
      body: FutureBuilder<Map<String, dynamic>>(
        future: _gonderiFuture,
        builder: (context, snapshot) {
          if (snapshot.connectionState == ConnectionState.waiting) {
            return Center(child: CircularProgressIndicator());
          }
          if (snapshot.hasError) {
            return Center(child: Text('Hata: ${snapshot.error}'));
          }
          final veri = snapshot.data!;
          return Padding(
            padding: EdgeInsets.all(16),
            child: Column(
              crossAxisAlignment: CrossAxisAlignment.start,
              children: [
                Text(veri['title'], style: TextStyle(fontSize: 20, fontWeight: FontWeight.bold)),
                SizedBox(height: 8),
                Text(veri['body']),
              ],
            ),
          );
        },
      ),
    );
  }
}

Bu kod, Bölüm 5 Konu 18'de öğrendiğimiz tüm doğru pratiği (late final + initState()) gerçek bir API çağrısıyla birleştiriyor — ve Dart Bölüm 8'de öğrendiğimiz throw Exception(...)'ın, FutureBuilder'ın snapshot.hasError mekanizmasıyla doğal olarak nasıl entegre olduğunu gösteriyor.

#POST İsteği — Sunucuya Veri Gönderme

Future<void> gonderiOlustur(String baslik, String icerik) async {
  final response = await http.post(
    Uri.parse('https://jsonplaceholder.typicode.com/posts'),
    headers: {'Content-Type': 'application/json'},
    body: jsonEncode({
      'title': baslik,
      'body': icerik,
    }),
  );

  if (response.statusCode == 201) {
    print('Gönderi oluşturuldu: ${response.body}');
  }
}

jsonEncode(), jsonDecode()'un tersidir — bir Dart Map (veya List) alır, JSON string'ine çevirir. Dart Bölüm 4'te öğrendiğimiz {...} map literal sözdizimini kullanarak, sunucuya göndereceğin veriyi kolayca oluşturabiliyorsun.

#dio Paketi — Daha Gelişmiş Bir Alternatif

flutter pub add dio

import 'package:dio/dio.dart';

final dio = Dio();

Future<void> veriGetir() async {
  try {
    final response = await dio.get('https://jsonplaceholder.typicode.com/posts/1');
    print(response.data); // dio, JSON'u OTOMATİK olarak decode eder!
  } on DioException catch (e) {
    print('Hata: ${e.message}');
  }
}

http ile dio arasındaki temel farklar:

Pratik tavsiye: Basit, küçük projeler için http yeterlidir. Daha büyük uygulamalarda, özellikle her isteğe otomatik bir authentication token eklemek, istekleri loglama, veya karmaşık hata yönetimi gerektiğinde, dio'nun sunduğu interceptor mekanizması çok değerli hale gelir.

#DioException — Dart Bölüm 8'i Hatırlama

try {
  final response = await dio.get('https://olmayan-bir-site.com');
} on DioException catch (e) {
  if (e.type == DioExceptionType.connectionTimeout) {
    print('Bağlantı zaman aşımına uğradı');
  } else if (e.type == DioExceptionType.badResponse) {
    print('Sunucu hatası: ${e.response?.statusCode}');
  } else {
    print('Bilinmeyen hata: ${e.message}');
  }
}

Bu, Dart Bölüm 8 Konu 39'da öğrendiğimiz özel exception sınıfları ve on TipAdı catch kalıbının, dio paketinin kendi tanımladığı bir exception türü (DioException) ile kullanılmasıdır — üçüncü parti paketler, kendi özel exception hiyerarşilerini tanımlayarak, sana daha anlamlı hata yönetimi imkanı sunar.

#🎯 Bu Dersten Çıkarılması Gerekenler

• http paketi, http.get()/http.post() ile basit HTTP istekleri yapmanı sağlar; Future<Response> döndürür.
• jsonDecode(), JSON string'ini Map<String, dynamic>'e çevirir; jsonEncode() bunun tersini yapar.
• FutureBuilder + initState()/late final kalıbı, gerçek API çağrılarında birebir aynı şekilde kullanılır.
• dio paketi, otomatik JSON decode, interceptor'lar ve gelişmiş hata yönetimi sunan daha güçlü bir alternatiftir.
• DioException, Dart'ta öğrendiğimiz özel exception sınıflarının, üçüncü parti bir pakette nasıl kullanıldığına dair gerçek bir örnektir.

#📝 Ödevler

• [ ] http paketi ile genel bir test API'sinden (jsonplaceholder.typicode.com gibi) veri çek, jsonDecode ile parse et, konsola yazdır.
• [ ] Çektiğin veriyi, FutureBuilder + initState()/late final kalıbıyla bir ekranda göster.
• [ ] http.post() ile aynı API'ye sahte bir veri gönder, cevabı yazdır.
• [ ] dio paketini kur, aynı GET isteğini dio ile tekrar yap, otomatik JSON decode'un farkını gözlemle.
• [ ] Var olmayan bir URL'ye istek atarak bir hata oluştur, FutureBuilder'ın snapshot.hasError mekanizmasıyla kullanıcıya anlamlı bir hata mesajı göster.

Sıradaki konu: Bölüm 5 — Konu 21: JSON Serialization (Manuel → json_serializable/freezed)