Bölüm 5 — Konu 23: Arrow Function (`=>`) Sözdizimi

#Arrow Function Nedir?

Bir fonksiyonun gövdesi tek bir ifadeden oluşuyorsa (tek bir değer hesaplayıp döndürüyorsa), Dart bunu çok daha kısa yazmana izin veren bir sözdizimi sunar: arrow function (=>).

// Klasik yazım
int kare(int sayi) {
  return sayi * sayi;
}

// Arrow function ile
int kareKisa(int sayi) => sayi * sayi;

void main() {
  print(kare(5));      // 25
  print(kareKisa(5));  // 25 — aynı sonuç
}

Sözdizimi: dönüşTipi fonksiyonAdı(parametreler) => ifade;

Dikkat et — return kelimesi ve süslü parantezler yoktur. => işaretinden sonraki ifadenin sonucu, otomatik olarak fonksiyonun dönüş değeri olur. Sonunda yine noktalı virgül (;) gerekir.

#Ne Zaman Kullanılabilir, Ne Zaman Kullanılamaz?

Kullanılabilir — gövde tek bir ifadeyse:

bool cift(int sayi) => sayi % 2 == 0;
String selamla(String isim) => "Merhaba, $isim!";
double alan(double genislik, double yukseklik) => genislik * yukseklik;

Kullanılamaz — gövde birden fazla ifade/işlem içeriyorsa:

// ❌ Bu arrow function ile YAZILAMAZ (birden fazla ifade var)
int hesapla(int a, int b) {
  int toplam = a + b;
  int carpim = a * b;
  return toplam + carpim;
}

Arrow function, sadece tek bir ifadenin sonucunu doğrudan döndürmek için tasarlanmıştır. Eğer ara değişkenler tanımlaman, koşullu mantık çalıştırman veya birden fazla adım gerekiyorsa, klasik { } yazımına dönmen gerekir.

#void Fonksiyonlarda Arrow Kullanımı

Arrow function, sadece değer döndüren fonksiyonlarla sınırlı değildir — bir işlemi (yan etki) tek satırda yapan void fonksiyonlarda da kullanılabilir:

void selamVer(String isim) => print("Merhaba, $isim!");

void main() {
  selamVer("Elif"); // Merhaba, Elif!
}

Burada print() çağrısının sonucu (aslında void) otomatik olarak fonksiyonun kendisinin de void dönüş tipine uyar.

#Koşullu İfadelerle Arrow Function — Ternary ile Birleştirme

Bölüm 3'te öğrendiğimiz ternary operatörünü hatırlarsan, arrow function ile birlikte tek satırda koşullu mantık da yazabilirsin:

String durumBelirle(int yas) => yas >= 18 ? "Yetişkin" : "Çocuk";

void main() {
  print(durumBelirle(20)); // Yetişkin
  print(durumBelirle(10)); // Çocuk
}

Ya da Bölüm 3'te gördüğümüz switch expression ile:

String harfNotu(int puan) => switch (puan) {
  >= 90 => "AA",
  >= 80 => "BA",
  >= 70 => "BB",
  _ => "FF",
};

Bu, önceki bölümlerde öğrendiğin özelliklerin (ternary, switch expression) arrow function ile nasıl birleştiğini gösteriyor — Dart'ın modern sözdizimi, bu parçaları bir araya getirdiğinde çok güçlü ve kısa ifadeler kurmana izin veriyor.

#Getter'larda Arrow Function — Küçük Bir Önizleme

Bölüm 6'da sınıflar konusunda "getter" kavramını detaylı işleyeceğiz, ama arrow function'ın orada da sıkça kullanıldığını bilmen faydalı:

class Dikdortgen {
  double genislik;
  double yukseklik;

  Dikdortgen(this.genislik, this.yukseklik);

  double get alan => genislik * yukseklik; // arrow ile kısa getter
}

#Neden Bu Kadar Yaygın Kullanılır?

Arrow function, Dart/Flutter kodunda inanılmaz derecede yaygındır çünkü:

1. Kısalık — tek satırlık basit mantıklar için gereksiz görsel gürültüyü (süslü parantez, return) ortadan kaldırır.
2. Fonksiyonel programlama stiline uygunluk — Bölüm 11'de göreceğimiz map, where, reduce gibi metodlara anonim fonksiyon (isimsiz fonksiyon) geçerken sürekli kullanılır:

void main() {
  List<int> sayilar = [1, 2, 3, 4, 5];

  // where metoduna arrow function ile kısa bir fonksiyon geçiriyoruz
  List<int> ciftler = sayilar.where((sayi) => sayi % 2 == 0).toList();
  print(ciftler); // [2, 4]
}

Bu örnek, Bölüm 11'de detaylı işleyeceğimiz .where() metoduna bir önizleme — ama arrow function'ın parametre olarak geçilen fonksiyonlarda ne kadar doğal ve sık kullanıldığını göstermesi açısından önemli.

3. Flutter'da widget build metodlarında — basit widget'lar döndüren fonksiyonlarda sürekli göreceksin:

// Flutter'a ileride göreceğin bir örnek (şimdilik sadece sözdizimine bak)
Widget build(BuildContext context) => Text("Merhaba");

#Klasik Yazım ile Arrow Yazımı — Ne Zaman Hangisi?

Pratik kural: Fonksiyonun gövdesi tek bir return ifadesinden ibaretse, arrow function kullan — daha temiz olur. Birden fazla adım, ara değişken veya koşullu blok (if/else blokları, döngüler) içeriyorsa, klasik { } yazımını kullan.

// ✅ Arrow uygun — tek ifade
int ikiyleCarp(int x) => x * 2;

// ✅ Klasik uygun — birden fazla adım var
int karmasikHesap(int x) {
  int adim1 = x * 2;
  int adim2 = adim1 + 10;
  if (adim2 > 100) {
    return 100;
  }
  return adim2;
}

#🎯 Bu Dersten Çıkarılması Gerekenler

• Arrow function (=>), tek ifadelik fonksiyonları kısaltmak için kullanılır; return ve { } gerekmez.
• Sadece tek bir ifade içeren fonksiyonlarda kullanılabilir — birden fazla adım gerekiyorsa klasik yazım şart.
• void fonksiyonlarda da kullanılabilir (bir yan etkiyi tek satırda çalıştırmak için).
• Ternary ve switch expression ile birleştirilerek tek satırda koşullu mantık kurulabilir.
• Fonksiyonel programlama stilinde (map, where gibi metodlara fonksiyon geçerken) ve Flutter'da çok sık kullanılır.

#📝 Ödevler

• [ ] Üç farklı klasik fonksiyonu (örn. çift/tek kontrolü, iki sayının toplamı, bir string'i büyük harfe çevirme) arrow function'a dönüştür.
• [ ] Birden fazla adım gerektiren bir fonksiyonu (örn. bir sayının hem karesini hem küpünü hesaplayıp toplayan) arrow function ile yazmayı dene, neden çalışmadığını yorumla.
• [ ] Ternary operatörünü arrow function içinde kullanarak bir yaş kategorisi belirleyen fonksiyon yaz (çocuk/genç/yetişkin gibi 3 kategori).
• [ ] void dönüş tipli, arrow function ile yazılmış, bir mesajı biçimlendirip yazdıran bir fonksiyon yaz.

Sıradaki konu: Bölüm 5 — Konu 24: Fonksiyonlar Birinci Sınıf Vatandaş — Değişkene Atama, Parametre Olarak Geçme